الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
41
تفسير مجمع البيان (فارسى)
كه براى ما شريكانى قرار دادهاند ، خواهيم گفت : كجايند آنان كه گمان مىكردند شريك ما هستند ؟ در وجه اين سؤال ، اختلاف شده است . برخى گويند : روز قيامت ، مشركين مىبينند خداوند از گناه اهل توحيد در مى - گذرد . به يكديگر مىگويند : هر گاه از شما سؤال كردند ، بگوييد : ما يكتا پرست بودهايم . هنگامى كه خداوند آنها را جمع مىكند ، به آنها مىگويد : شركاء كجا هستند ؟ تا بدانند كه خداوند علم دارد كه آنها مشرك بودهاند و كتمان كردن براى آنها سودى ندارد . بيشتر مفسران گويند : مشركين گمان مىكنند كه بتها پيش خدا آنها را شفاعت خواهند كرد . روز قيامت به آنها گفته مىشود : كجايند آنان كه شريك خدا مىپنداشتيد و گمان ميكرديد كه شفيع شما خواهند شد ؟ بدينترتيب آنها را توبيخ كرده ، سركوفت مىدهند . اينكه مىگويد : شركاى ايشان ، بخاطر اين است كه آنان بتها را براى خاطر خودشان شريك خدا مىپنداشتند . زعم به معناى دروغ است . ابن عباس گويد : هر زعمى در كتاب خدا به معناى دروغ است . اين آيه ، دليل است بر ردّ جبريان و اثبات معاد و زنده شدن تمام مردم .